Ta vare på kalven – framtida i fjøset!
(Oppdatert 23.06.20) Her er nokre råd om fôring for å ta vare på kalven slik at han får ein god start.
![kalven kalven](https://medlem.nortura.no/getfile.php/13228489-1391072677/Nortura%20Medlem/medlem.gilde.no/Bildearkiv/DYR/Storfe/kalv/kalven.jpg)
Av: Øystein Havrevoll, tidl. spesialrådgiver storfe
Ved fødsel:
- Tørr og rein fødebinge med nok strø
- Nok råmjølk – 1,5 l råmjølk per 10 kg levande vekt det første døgnet fordelt på minst 4 mål (etter appetitt). Seinare 6-8 l/døgn så lenge råmjølka varer. Ta vare på råmjølka til dei yngste kalvane
- Følg med at ammekalvar får i seg nok råmjølk
- Gi mjølk med sonde til påkjente kalvar som ikkje vil suga. Om du ikkje kan dette, rådfør deg med dyrlege. Husk at næring reddar liv!
Mjølkefôring
- Råmjølk/heilmjølk, 6-8 l/dag fordelt på meir enn to mål per dag. Avvenning ved 6-8 vekers alder eller når kalven et minst 3/4 kg kalvekraftfôr. Bruk gjerne syrna mjølk.
- Alternativ mjølkefôring: Heilmjølk til 4 vekers alder. Overgang til mjølkeerstatning i løpet av ei veke. Bruk moderate rasjonar mjølkeerstatning, dvs. 750-900 g pulver per kalv og dag. Følg nøye oppskrift på sekken for utblanding av pulver og vatn. Avvenning når kalven et minst ¾ kg kraftfôr/dag.
Kraftfôr og grovfôr
- Tidleg tilgang på friskt kraftfôr og velberga høy eller grassurfôr. Bruk gjerne kalvekraftfôr og høy til 10-12 vekers alder. Alle kalvar i bingen må ha plass til å eta grovfôr samtidig.
Vatn til kalvar
- Fri tilgang på reint og friskt vatn frå første dag. Væskebehov på 8-10 % av kroppsvekt per dag
- Behov for 2-3 l/dag så lenge kalven får mjølk og 10-12 l/dag etter avvenning når kalven får høy og kraftfôr (4 l vatn/ kg opptatt tørrstoff frå fôret)
Stell av kalven
- God kontakt med kalven frå første dag - nok tilsyn både inne og på beite
- Rein, tørr og trekkfri liggeplass.
- Nok plass
- Avhorning i god tid før omsetting
Omsetting av kalv
- Berre kalvar som er friske og i jamn, god vekst er aktuelle for omsetting. Sjå tilvekstkurve frå Nortura.
- Kalven skal vera avvendt frå mjølk minst 14 dagar før omsetting.
- Ver nøye med eigenerklæringa
- Kalv som får mjølk ved omsetting skal berre omsettast gjennom direkte avtalar mellom seljar og kjøpar.
- Innkjøpte kalvar bør stå i eige rom/avdeling dei to første vekene (seksjonering)
- Ved problem med sjukdom på innkjøpte kalvar, kontakt dyrlege og lag ein tiltaksplan.
Kalven på beite
- Kalven kan ut på beite så snart som råd når ein legg forholda til rette for det.
- Ver obs på trommesjuke hos kalvar som får mjølk og kraftfôr på beite
- Kalvar som ikkje går med mor si må få tilskot av kraftfôr når dei er yngre enn 5 månader.
- La gjerne ammekalvar ha tilgang på kalvegøyme med kraftfôr på beite (kraftfôrautomat)